Stinkdieren met de hand grootbrengen

In Logo van stichting het stinkdiereuropa en Noord Amerika worden met regelmaat stinkdieren gehouden als huisdier. Stinkdieren zogen hun jongen tot ze 8 weken oud zijn. Veel stinkdieren worden echter vaak te jong bij de moeder vandaan gehaald om te worden verkocht, vaak zelfs op een leeftijd van net 4 weken.

Soms overlijdt de moeder terwijl ze jongen heeft. De jongen hebben eigenlijk nog moedermelk nodig en men besluit ze bij te voeden. Deze hele jonge stinkdieren worden vaak geflest met koffiemelk, slagroom, kittenmelk en zelfs hele ingewikkelde formules met ei, olie, pap etc. Iedereen doet het anders en de resultaten zijn erg mager te noemen. Veel van deze stinkdiertjes krijgen toevallen en/of sterven vroegtijdig.

Er blijkt dus vraag naar een goed werkende voeding met bijpassend voedingsschema. Na vele jaren ervaring met goede resultaten uit Amerika is deze handleiding ontstaan. Hierdoor hoeft niet iedereen het wiel opnieuw uit te vinden. Hopelijk hebben veel stinkdiertjes baat bij deze bevindingen.

Deze handleiding is geschreven door: Stichting Het Stinkdier

Copyright: Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting Het Stinkdier.

Klik hier voor een printbaar pdf-document van deze handleiding.

Wanneer moet men gaan flessen?

Flessen is een tijdrovend karwei. Je hele dagindeling zal er door bepaald worden. Je bent er soms minimaal 10 uur per dag mee zoet, afhankelijk van de leeftijd van de te flessen stinkdiertjes. Is dat niet mogelijk, dan is het diervriendelijker om de jongen door een ander te laten flessen of in het uiterste te euthanaseren. Het “beste ervan maken” is niet goed genoeg. Uitdrogen en verhongeren is erg pijnlijk.

Flessen is een laatste optie, eerst dient er gezocht te worden naar een zogende stinkdiermoeder die rond dezelfde periode jongen heeft gehad. Immers echte moedermelk is beter dan kunstmelk. Stinkdieren accepteren vreemde jongen meestal erg goed mits dit goed begeleid wordt. Dus als er een surrogaatmoeder te vinden is verdiend dat de aanbeveling. Houdt er wel rekening mee dat een stinkdier maximaal 8 jongen zonder hulp van mensen onder ideale omstandigheden met succes kan grootbrengen, ondank dat ze 14 tepels heeft. Helaas lukt het maar zelden om een zogende moeder te vinden.

Wanneer dan wel?

  • Als het jongen betreft zonder moeder die jonger zijn dan 40 dagen.
  • Als de moeder overlijdt en er geen andere moeder met een nest van dezelfde leeftijd beschikbaar is.
  • Als de moeder geen of niet v oldoende melk geeft.

Hoe herken je dat er ingegrepen moet worden als er wel een moeder is?

  • Als de jongen rimpelig worden, dan zijn de jongen aan het uitdrogen.
  • Als de moeder geen rust heeft en de jongen keer op keer aan het verslepen is.
  • Als de jongen (jonger dan 4 weken) heel erg onrustig zijn en vaak buiten het nest kruipen.

Leeftijdsbepaling van een jong stinkdier

Met behulp van de foto’s en schema hieronder is te bepalen hoe oud een stinkdier is. Een nauwkeurige digitale keukenweegschaal is hierbij onmisbaar.

Groeischema jong stinkdier

leeftijd

lengte (zonder staart)

gewicht

uiterlijk en gedrag

Tot 1 week

7 - 8 cm

60 - 70 gr

Donshaar, witte gedeeltes roze, oogjes dicht en oortjes nauwelijks ontwikkeld.

2e week

10 - 11 cm

90 - 160 gr

Donshaar, de huid krijgt een andere kleur, de eerste snorhaartjes komen door. De stinkklieren gaan werken.

3e week

13 - 15 cm

170 - 205 gr

De haren zijn redelijk ontwikkeld, de oortjes komen los van het kopje. De oogjes gaan kieren. Niet zelf open trekken!

4e + 5e week

18 - 20 cm

280 - 330 gr

De jongen zijn nog niet zo handig. Hun nest wordt onderzocht. De oortjes en oogjes zijn open. Ze kunnen zelf poepen en plassen. Ze eten voor het eerst kleine beetjes vast voedsel.

6e + 7e week

22 - 24 cm

400 - 480 gr

De jongen eten ook vast voedsel, maar drinken nog volop.

8e week

24 - 27 cm

550 - 600 gr

De jongen drinken steeds minder vaak. Ze spelen veel. De pluimstaat begint zich te ontwikkelen.

vanaf 8 weken

30 - 32 cm

> 600 gr

De jongen gaan volledig over op vast voedsel. Er wordt druk met elkaar gestoeid.

jonge stinkdieren van 1 tot 8 weken oud voor de leeftijdsbepaling

Huisvesting en warmte

Jonge stinkdieren met nog dichte oogjes kunnen het beste worden gehuisvest in een doorzichtig transportbakje op een paar lagen keukenpapier of lappen fleece. De bak wordt in het donker gezet op een regelbare warmtemat, de temperatuur moet tussen 24 en 30 graden blijven.

Jonge stinkdieren vanaf 22 dagen oud kunnen het beste worden gehuisvest in een kleine kapkooi of Duna (40 x70 cm) met een laag kranten. De bak wordt voor de helft geplaatst op een regelbare warmtemat, de temperatuur mag nu rond de 17 tot 20 graden zijn. Lapjes fleece op de warme kant vormen een lekker nest.

Jonge stinkdieren vanaf 35 dagen kunnen in traliekooien (minimaal 100 x 50cm) met fijne tralies zonder warmtemat. Als bodembedekking kunnen kranten worden gebruikt. Als nestmateriaal zijn fleece dekentjes erg geschikt, badstof gaat lussen en de stinkdiertjes kunnen daarin verstrikt raken. Verstrek in de hoek waar ze hun ontlasting doen een frettentoiletje met een beetje krantenpapier.

Plaats kooien nooit op de tocht of in de zon!

Hygiëne

Ga hygiënisch te werk, jonge stink diertjes hebben een nog niet volledig ontwikkelde afweer en zijn daardoor gevoeliger voor allerlei infecties.

Was voor en na het flessen goed de handen.

Zoen en knuffel niet te veel met hele jonge stinkdieren, ook via ons kunnen ze besmet worden met een bacterie maar andersom ook.

Verschoon elke dag het nestmateriaal zolang de stinkdiertjes nog niet zindelijk zijn.

Was de dekentjes en lappen op hoge temperatuur.

Gebruik altijd schoon flesgerei en bewaar melk en electrolyten gekoeld, ook tussen de flesbeurten door.

Maak de kooien twee keer per week grondig schoon. En in geval van een wormbesmetting zullen de kooien ook gestoomd moeten worden. Wormeneitjes kunnen niet worden gedood door chemicaliën maar wel door temperaturen hoger dan 70 ºC.

Wegen

Meten is weten. Allereerst is het gewicht een belangrijk ijkpunt bij het bepalen van de leeftijd en daarnaast om te zien of ze goed blijven groeien.

Weeg de jonge stinkdiertjes eenmaal per dag voor het geven van een voeding op een vast tijdstip. Gebruik hiervoor een op de gram nauwkeurige digitale keukenweegschaal. De eerste paar dagen zal een stinkdier niet aankomen of soms zelfs afvallen. Daarna wordt het gewicht stabiel en zal het spoedig toenemen.

Melk voor jonge stinkdieren

De samenstelling van de natuurlijke moedermelk moet zo nauwkeurig mogelijk worden nagebootst en ook het aantal voedingen om een voorspoedige groei te bewerkstelligen. Esbilac, verkrijgbaar bij de dierenarts, lijkt het meest op de natuurlijke moedermelk.

 In het volgende schema is de vergelijking gemaakt van de globale samenstelling van stinkdiermelk, Esbilac en FoxValley 32/45 Skunk milk*.

Overzicht analyse van moedermelk en melkpoeder bij tamme stinkdieren (Mephitis mephitis)

 

eiwit

vet

 lactose

stinkdier moedermelk

32 %

45 %

10 %

Esbilac

33 %

40 %

15 %

FoxValley 32/45
Skunk milk

32 %

45 %

9 %

* Noot van Melk voor Dieren: In de originele handleiding voor stinkdieren wordt geen melding gemaakt van FoxValley-melk, omdat het toen niet in Nederland verkrijgbaar was.

FoxValley 32/40 is een alternatief voor Esbilac.

Benodigdheden voor het voeren

Kleine o-ring spuitjes

Gebruik voor het flessen van stinkdieren tot 3 weken oud liever een 2 ½ ml spuitje met een speentje. Grotere spuitjes en flesjes zijn minder geschikt, ze lopen te snel door. Hierdoor is de kans groot dat het stinkdiertje zich verslikt en er melk in de longetjes komt. Dit kan leiden tot longontsteking. Als dit gebeurt gaat het stinkdiertje zeer snel rochelen, onderneem dan direct actie en ga naar een dierenarts.

Een o-ring spuitje is beter dan een gewoon spuitje. Je herkent een o-ring spuitje aan het kleine rubberen ringetje rondom de zuiger in het spuitje. Door dit dunne ringetje, loopt het spuitje soepeler en zal het niet zo snel 'doorschieten' als andere spuitjes.

Gebruik voor stinkdieren ouder dan 3 weken een 5ml spuitje met speentje of een flesje voor kittens.

Was voor en na het flessen de handen. Reinig na elke voedingsbeurt de spuit en speen goed met heet water en kook de spuitjes, flesjes en spenen 2 x per week uit.

Speentjes

Kies een stevig speentje dat niet snel kapot wordt gebeten. Bijvoorbeeld de Miracle Nipple. Het grote voordeel van deze speentjes is dat ze zowel op een spuitje als op een flesje passen. Je kunt dus gemakkelijk overstappen, zonder dat de jonge stinkdieren aan een nieuw speentje hoeven te wennen. Dit maakt het makkelijker.

 Miracle Nipple

Elektrolytenoplossing

De eerste 24 uur moet je geen melk geven, maar een elektrolytenoplossing, zoals Rehydration of ORS.
Het is verkrijgbaar onder verschillende merknamen bij de apotheek of drogist. Voor dieren is er Rehydration elektrolytenpoeder.

 

De eerste 24 uur geen melk geven

Geef de eerste 24 uur géén melkvoeding maar geef elke 2 uur 1 ml tot 2 ml elektrolytenoplossing. Elektrolyten zijn als poeder onder verschillende merken verkrijgbaar bij dierenarts en apotheek. Volg de instructies op de verpakking. De oplossing moet bewaard worden in de koelkast, ook tussen de voedingen door, en is dan 24 uur houdbaar.

Voor het geven van de elektrolyten moet de benodigde hoeveelheid eerst op kamertemperatuur gebracht worden. Meestal willen de jonge dieren eerst niets drinken en is het moeilijk om het speentje in de bek te krijgen. Probeer voorzichtig vanaf de zijkant het speentje/spuitje naar binnen te brengen, dit gaat het makkelijkst als het puntje een beetje vochtig is. Ga wel voorzichtig te werk want het bekje is zeer kwetsbaar en kan makkelijk beschadigen.

Begin na 24 uur uur langzaam de melkvoeding op te bouwen, afhankelijk van de leeftijd.

Aanmaken van de melk

Kant en klare Esbilac hoeft niet meer te worden verdund.

Meng de Esbilac poeder in de verhouding 1 deel poeder en 1 ½ deel afgekoeld, gekookt water. Zorg dat het poeder volledig is opgelost en niet schuimig is.

FoxValley 32/45 Skunk milk* moet aangemaakt worden in de verhouding 2 delen poeder met 3 delen warm water.

Na afkoelen is de melkvoeding maximaal 24 uur houdbaar in de koelkast. Eventueel kan het restant worden ingevroren in ijsblokzakjes (niet in ijsblokbakjes!) en zijn dan nog 6 maanden houdbaar.

De te geven hoeveelheid voeding moet au-bain-marie tot lichaamstemperatuur verwarmd worden, bijvoorbeeld in een flessenwarmer. In de magnetron lukt het niet zulke kleine hoeveelheden te verwarmen en zullen verkoken. Hierdoor verliest de melkvoeding waardevolle voedingsstoffen.

* Noot van Melk voor Dieren: In de originele handleiding voor stinkdieren wordt geen melding gemaakt van FoxValley-melk, omdat het toen niet in Nederland verkrijgbaar was.

Voedingsschema

 Let op! Dit voedingsschema is alleen van toepassing op Esbilac en FoxValley 32/45.

Voedingsschema voor jonge stinkdieren

Dag 1: alleen electrolytenoplossing geven. 6 tot 8 keer per dag 1 tot 2 ml per keer
Dag 2 en verder:

 leeftijd/gewicht

hoeveelheid per voeding

aantal voedingen

 frequentie

0-2 weken
60-160 gram

3-8 ml

8 + 1 nacht

2 - 2,5 uur
 3-4 weken
170-280 gram
 8,8 ml - 14 ml  6 + 1 nacht  3 - 4 uur
 4-6 weken
280 - 400 gram
 14 ml - 20 ml  5 melk + 5 vast voer  4 - 5 uur
 6-7 weken
400 - 480 gram
 20ml - 24 ml  4 melk + 5 vast voer  4 - 5 uur
 7-8 weken
480 - 600 gram
 24 ml - 30 ml  2 melk + 4 vast voer  4 uur
 > 8 weken
> 600 gram
 geen melkvoeding  4 vast voer  4 uur

De eerste paar dagen zal het stinkdiertje nog erg moeten wennen aan het flessen en kan daardoor nog niet altijd de aangegeven hoeveelheid melk willen drinken. Probeer wel, zodra het stinkdiertje goed drinkt de aangegeven hoeveelheid te bereiken. Verhoog het slechts per voeding per dag met 1 á 2ml.

Vanaf de leeftijd van 4 weken moet vast voedsel worden aangeboden. Hetzelfde als volwassen stinkdieren eten. De eerste paar weken kan dit vaste voer het beste worden fijn gehakt en langzaam aan steeds grover gehakt vast voer verstrekken. Dit kan afgewisseld worden met de flesbeurten.

Op de leeftijd van 8 weken moeten stinkdieren het voedsel zelf fijn kunnen kauwen.

Na het voeren schoonmaken + ontlasting

Maak na het voeden het bekje goed schoon met een vochtige tissue. Als er restanten melk aan de vacht blijven zitten vormt dit korsten en veroorzaakt irritatie en soms tijdelijke kaalheid.

Jonge stinkdieren tot 4 weken oud moeten nog geholpen worden met plassen voor en na elke voeding omdat normaal gesproken de moeder dat doet. Het makkelijkste gaat dat met een zachte licht vochtige tissue door met snelle bewegingen daarmee langs de geslachtsdelen te wrijven. Wrijf niet te hard want dan is de kans op schraalheid erg groot. Let er wel op dat de ontlasting stevig is en er geen diarree ontstaat en houdt de anaalstreek goed schoon.

Hanteren en inbrengen van de speen

Bij het hanteren is het belangrijk dat de stinkdieren niet op de tocht komen en dat de handen warm zijn. Neem jonge dieren met de duim en wijsvinger vast bij de nek. De middelvinger, ringvinger en pink ondersteunen het onderlichaam. Let op dat het achterlijfje er niet bij bungelt, of laat ze op hun buik liggen tijdens het flessen en hou het kopje in bedwang. Laat stinkdieren nooit plat op hun rug liggen tijdens het flessen, de kans op verslikkingen is dan heel erg groot. Breng voorzichtig vanaf de zijkant het speentje het bekje binnen.

positie van speentje bij het geven van melk aan een jonge stinkdier

Problemen

Obstipatie

De overgang naar kunstmelk is te snel verlopen of de melk is niet goed aangemaakt, meestal te weinig water of klontjes in de melk. Soms is er obstructie in de darm waardoor de ontlasting niet weg kan. Een mild laxeermiddel via de dierenarts helpt dan vrij snel. Controleer de ontlastinggoed en let of de aanwezigheid van bloed.

Bloederige ontlasting

Dit kan worden veroorzaakt door een darmontsteking, darmparasieten of langdurige obstipatie. Ga zo snel mogelijk naar een dierenarts voor een diagnose.

Diarree

De overgang naar kunstmelk is te snel verlopen of de melk is verzuurd. Soms is er sprake van een bacteriële infectie. Begin weer met elektrolyten en als de diarree na een dag nog speelt ga naar de dierenarts voor een antibioticum kuur.

*aanvulling van Melk voor Dieren: Probiotica, dus goede darmbacteriën kunnen ook goed helpen bij diarree. Bijvoorbeeld Benebac-gel of probiotica poeder voor mensen of dieren.

Gasbuik

De buik zwelt helemaal op. Er zit te veel ontlasting in de darmen waardoor deze gaan gisten en gas veroorzaken. Zorg dat het stinkdiertje wordt behandeld met pijnstiller en een laxeermiddel en stimuleer langer om alle ontlasting en gassen kwijt te raken. Als dit niet met een paar dagen beter wordt dan zijn de darmen verdraaid, dit is helaas fataal.

Longontsteking

Als een stinkdiertje zich verslikt en de melk komt door het neusje naar buiten dan zit er melk in de longen. Meestal ontstaat er een longontsteking, dit is te herkennen aan het klikkende geluid dat het stinkdiertje maakt tijdens het ademen. Raadpleeg direct een dierenarts zonder behandeling is dit pijnlijk en vrijwel altijd dodelijk.

Wormen

Stinkdieren kunnen al voor ze geboren worden besmet met wormen door de moeder via de placenta. Vanaf een leeftijd van 4 weken kunnen stinkdieren worden ontwormd. Wormenmiddelen en chemicaliën doden de eitjes niet waardoor kans op herbesmetting en besmetting van de mens bestaat. Stomen is de beste methode om een kooi te reinigen. Sommige wormensoorten zijn te klein om met het blote oog te zien maar kunnen wel klachten geven.

Tocht

Zorg dat de stinkdieren niet op de tocht staan, ook niet tijdens het flessen. Ze zijn erg bevattelijk als ze nog zo klein zijn. Een verkoudheid is snel opgelopen.

handleiding jonge stinkdieren met de hand grootbrengen - flessen van jonge stinkdieren

Angela's 6 belangrijkste tips voor elke opvoeder van jonge dieren:

Ga niet meteen aan de slag

Is hulp echt nodig?

Veel dieren die met de hand worden grootgebracht, hadden eigenlijk helemaal geen hulp nodig gehad.

Lees gauw verder!

Vind een goed opvangadres

Wie geeft de beste zorg?

De beste kans van slagen heb je bij iemand met ervaring en verstand van zaken.

Vind hier een opvangadres...

Geef geen melk

De beste tips om de eerste 24 uur door te komen.

Vaak zijn moederloze dieren gestrest, onderkoeld en uitgedroogd. Dat moet eerst worden aangepakt voordat je met melk aan de slag gaat.

Lees hier de beste aanpak...

Zorg dat je alles in huis hebt

Je hebt meer nodig dan alleen de juiste melk.

Je moet ook de juiste hulpmiddelen hebben om de melk te geven. En het verblijf van het diertje moet zijn aangepast aan zijn behoeftes.

Lees hier over alle benodigdheden om een diertje groot te brengen...

Zorg voor een warme en stressvrije omgeving

Comfort en rust zijn van levensbelang

Met een optimale omgevingstemperatuur en voldoende rust, kan een jong dier zijn energie besteden aan de groei.

Meer over huisvesting en warmte...

Zo voer je een jong dier

Verslikking kan dodelijk zijn

Hoe houd je een jong dier vast? Hoe voorkom je dat het zich verslikt?

lees er alles over in dit artikel...