tam konijn met de hand grootbrengen

Tam konijn met de hand grootbrengen

Deze handleiding is tot stand gekomen door een samenwerking van Stichting Eekhoornopvang en de dierenbescherming Utrecht. Later is deze informatie verder uitgewerkt door Stichting de Hoge Hoed.

Konijnen zogen hun jongen (lampreien genoemd) slechts een tot tweemaal per dag. Het zogen duurt slechts enkele minuten. De moedermelk is dan ook zeer rijk aan vetten en eiwitten zodat de jongen toch genoeg voedingsstoffen binnen krijgen. Ook wanneer je een jong konijn met de hand opvoedt, hoeft het maar enkele keren per dag gevoerd te worden. Dit maakt het betrekkelijk gemakkelijk vol te houden.

Lees voordat je aan de slag gaat het artikel: De eerste 24 uur. Hoe zorg je voor een jong dier?

Speciale melk voor konijnen

Konijnenmelk is zeer vet (ca 41%) en heeft ook een hoog eiwitgehalte (ca. 42%), maar heeft juist weer een laag lactosegehalte (7%).

Een mix van melkpoeders die de samenstelling van konijnenmelk goed benadert is een combinatie van 3 delen Multimilk met 1 deel Kitten Milk Replacer (KMR®) en 5 delen water. Daarmee kom je op een vetgehalte van 49,9%, 32,2% eiwit en 5,6% lactose.

Multimilk wordt ook wel verkocht onder de naam Zoologic Milk Matrix 30/55. En KMR® wordt ook wel verkocht onder de naam Zoologic Milk Matrix 42/25. De producent van al deze producten is PetAg. Multimilk is lastig te verkrijgen in Nederland en Belgie en heeft maar een korte houdbaarheid.

Een andere optie is Foxvalley 30/50. Deze melk bevat 50% vet en 32% eiwit en heeft een zeer laag lactosegehalte (<8% koolhydraten). Deze melk is verkrijgbaar via onze webshop en is meer dan een jaar houdbaar. Het heeft als bijkomend voordeel dat het zeer goed geaccepteerd wordt door de jonkies en het is zuiniger in gebruik.

Gebruik geen geitenmelk voor jonge konijnen

Geitenmelk is absoluut niet geschikt voor jonge konijnen omdat het te weinig vet en eiwit bevat en veel te veel lactose. Bovendien is er een grote wisseling in samenstelling met de de seizoenen en per geitenras, waardoor het heel moeilijk te bepalen is hoeveel de konijntjes ervan moeten drinken.

Ook Beaphar knaagdier- en konijnenmelk is in onze ogen niet geschikt voor konijnen, vanwege het lage vetgehalte en het hoge lactosegehalte.
Je kunt met Disolac lactase het lactosegehalte verlagen. Leer hier meer over lactoseintolerantie bij jonge dieren.

Wil je dit soort melksoorten tòch gebruiken, dan kun je het voedingsschema hieronder niet gebruiken. De konijntjes zullen vaker per dag moeten worden gevoerd, en hebben meer melk nodig om aan hun voedingsbehoefte te voldoen. De diertjes zullen langzamer groeien, het is meer werk, en het kost meer melk. Dus het bespaart niets om goedkopere melk te gebruiken. Geef de konijntjes de beste kans op overleven, met melk die de natuur het beste benadert, en dus het beste overeen komt met hun moedermelk.

Benodigdheden voor het voeren van jonge konijntjes

Naast speciale melk, heb je de volgende dingen nodig om jonge konijntjes te voeren:

konijnenspeentjes

Spuitje:

Begin met een spuitje van 1 ml. Na een paar dagen kun je overstappen op een 2 ml spuitje. Wanneer de konijntjes goed zuigen aan het spuitje, kun je zelfs overstappen op een 10ml spuitje of een flesje. De meeste speentjes passen het beste op een o-ring Luer Loc spuitjes.

Gebruik bij voorkeur een o-ring spuitje. Deze spuitjes hebben een zeer dunne rubberen ring, en lopen daardoor heel soepel. Spuitjes zonder rubber zijn vaak te stroef en spuitjes met een brede rubberen dop gaan vaak na een tijdje haperen en 'doorschieten'.

 

Afsluitdopje:

Met een afsluitdopje kan je een spuitje dichtmaken. Zo kan je gemakkelijk porties melk in de koelkast bewaren. En de melk weer au-bain-marie opwarmen. Klik hier voor meer informatie over het bewaren en opwarmen van melk.

Speentje:

Een klein rubberen speentje dat je over het spuitje heen kunt trekken.
Voor jonge konijnen is het konijnenspeentje erg geschikt, maar andere kleine speentjes kunnen ook. Oudere konijnen kun je het beste voeren met de Miracle Nipple, omdat die stevig is en niet snel wordt stukgebeten.

Vast voedsel:

Wanneer de oogjes open zijn, mogen de jonkies ook vast voedsel eten. Begin met hooi en een beetje konijnenvoer. Supreme Selective Junior is goed konijnenvoer voor jonge konijntjes. Wanneer ze goed hooi eten, kun je ook groenvoer gaan aanbieden.

Warmtebron:

Konijntjes die nog geen goede vacht hebben, hebben een warmtebron nodig. Dit kan zijn een kruik, infraroodlamp, elektrisch matje of een snugglesafe.
Alle voor- en nadelen van de verschillende warmtebronnen staan beschreven in dit artikel.

Alle hierboven beschreven artikelen zijn te koop in onze webshop.

 

 

Zo moet je de melk aanmaken:

Afhankelijk van welke melk je gebruikt, moet je de melk voor konijnen als volgt aanmaken:

3 delen Multimilk + 1 deel KMR + 5 delen water
of: 3 delen MilkMatrix 33/50 + 1 deel MilkMatrix 42/35 + 5 delen water
of: 2 delen FoxValley 30/50 + 3 delen water
 
Een 'deel' is een maatschepje. De grootte van het maatschepje maakt niet uit. Een koffieschepje of ander keuken-maatschepje is vaak prima.
Schep de melkpoeder en strijk het af. Er mag geen bergje op de maatlepel liggen.
 
Het beste kun je heet water gebruiken van ongeveer 80 graden Celcius. Meng het water rustig door de melkpoeder. Als je té hard schudt of roert, kunnen de vetten in de melk juist gaan klonteren.
 
Laat de melk minstens 4 uur staan in de koelkast. Zo heeft het poeder rustig de tijd om al het water goed op te nemen. Hierdoor wordt de melk gemakkelijker te verteren en heb je minder problemen zoals diarree bij jonge dieren.
De aangemaakte melk kan 24 uur bewaard worden in de koelkast.
 
Voordat je gaat voeren, warm je de melk au-bain-marie op tot lichaamstemperatuur. Je kunt ook een flessenwarmer voor baby's gebruiken.
Gebruik geen magnetron om de melk op te warmen. In zulke kleine hoeveelheden gaat de melk snel koken en verpietert de melk.
 
Meer (engelstalige) informatie op www.ewildagain.org.

Voedingsschema voor jonge konijnen

Konijnen hebben vaak 1 à 2 dagen nodig om aan de manier van voeden te wennen. Zolang de jonkies slecht drinken is het aan te raden meerdere keren per dag melk aan te bieden: dus in plaats van 3x bijvoorbeeld 4 à 5x per dag. Wanneer ze het eenmaal door hebben, zullen ze zeer gulzig drinken en is een heel nest in een paar minuten gevoerd.

Voedingsschema konijn

Dit schema is alleen voor als je FoxValley 30/50 of Multimilk+KMR gebruikt.

gewicht

Hoeveelheid melk per voeding*

frequentie

50 gram

2 a 3 ml

3x per dag

60 gram

3,5 ml

3x per dag

70 gram

3 a 4 ml

3x per dag

80 gram

4,5 ml

3x per dag

90 gram

5,5 ml

3x per dag

100 gram

7 a 8 ml

2x per dag

150 gram

10 ml

2x per dag

200 gram

12 ml

2x per dag

300 gram

15 ml

2x per dag

350 gram

15 a 17 ml

1x per dag

400 gram

stoppen

 

* verhoog de hoeveelheden melk altijd geleidelijk in een tijdsbestek van twee dagen.

 

Bovenstaand schema is voor kleine rassen. De hoeveelheid melk die je moet geven voor grote rassen bepaal je als volgt:

 

Grote konijnenrassen

voedingsschema voor dag 1 t/m 10 (oogjes zijn dicht)

3x per dag voeren

Gewicht

Hoeveelheid melk per voeding

50

3 ml

60

3,6 ml

70

4,2 ml

80

4,8 ml

90

5,4 ml

100

6 ml

125

7,5 ml

150

9 ml

175

10,5 ml

200

12 ml

 

 

Grote konijnenrassen

voedingsschema voor dag 10 t/m 21

2x per dag voeren

Gewicht

Hoeveelheid melk per voeding

90

6,3 ml

100

7 ml

125

9 ml

150

10,5 ml

175

12,5 ml

200

15 ml

250

19 ml

300

22 ml

350

28 ml

 

 

Grote konijnenrassen

voedingsschema voor dag 21 tot een leeftijd van ongeveer 7 weken

2x per dag voeren

Gewicht

Hoeveelheid melk per voeding

200

12 ml

250

15 ml

300

18 ml

350

21 ml

400

24 ml

450

27 ml

500

30 ml

550

33 ml

600

36 ml

De kleur van konijnenkeutels

De kleur van de keuteltjes zegt veel over de gezondheid van de konijntjes. En of het allemaal goed gaat in de darmen.

Witte keutels duiden erop dat de melk niet goed wordt verteerd. Vaak is het een teken dat er teveel melk wordt gegeven. Houd je goed aan het schema! Wil je konijntje nog meer drinken dan aanbevolen, geef het dan na de gewone voeding nog wat verdunde waterige melk te drinken. Gewoon water mag ook, maar dat lusten ze meestal niet. Als je er een klein beetje melk doorheen doet, accepteren ze het beter.

Gele keutels duiden erop dat de darmflora niet optimaal is. Om dat te verhelpen kan je het beste een beetje probiotica poeder door de melk doen. Een snufje is genoeg. Er zijn geen echte richtlijnen voor, maar je hoeft niet bang te zijn voor overdosering. Kies bij voorkeur een probiotica met zoveel mogelijk verschillende soorten bacteriën erin, want je weet nooit precies aan welke bacteriesoort je konijn behoefte heeft.
Probiotica is te koop in onze webshop. Poeder werkt het makkelijkste.

Een nestje konijnen bijvoeren

Soms krijg je een groot nest konijnen. De moeder doet haar best, maar kan gewoonweg niet genoeg melk produceren en verzwakt. Ook de jongen krijgen niet genoeg melk en groeien maar langzaam. Dan zul je de jonge konijnen moeten bijvoeren. Laat de jongen gewoon bij de moeder. Het is belangrijk dat ze ook moedermelk blijven drinken, want dit is altijd beter dan kunstmelk.

Als je een nestje konijnen wilt bijvoeren, hoef je niet de volledige hoeveelheid melk te voeren. Voor het bijvoeren volstaat 1x per dag een extra voeding, van ca 10% van het lichaamsgewicht.
Ga je bijvoorbeeld een konijntje bijvoeren van 170 gram, geef dan ongeveer 17 ml melk.

Nagaan of de moeder nog wel melk geeft

Soms leeft de eigen moeder nog, maar twijfel je of de moeder nog wel melk geeft. Dat kun je vrij eenvoudig nagaan.

Zorg voor een goede keukenweegschaal of brievenweegschaal, die op 1 gram nauwkeurig kan wegen. Weeg daarop één jong en noteer het gewicht.
Neem het jong tegen je huid onder je kleren (dames, dit gaat heel goed in een sport-bh of topje). Daar zit het veilig en warm en onder handbereik.

Neem dan de moeder uit het hok, en neem haar mee naar een rustige plek met een stoel of bank. Zorg voor een rustige omgeving; geen tv, kinderen, honden of katten in de buurt!

Ga zitten, en neem de moeder voorzichtig onder de oksels en leg het achterover op je schoot. Op de rug gelegen. Met de achterpoten bij je buik, en het hoofd bij je knieën. Je zult merken dat je konijn zo blijft liggen. Blijf rustig zitten en je voelt na 5 minuten dat het konijn ontspant. Het wordt slap en voelt zwaarder aan. Nu kan je alles met de moeder doen, zolang ze maar op de rug blijft liggen. (tip: dit is ook heel handig voor nagels knippen!)

Dan pak je het jong erbij en legt het op de buik aan de tepel. Als het goed is, gaat het nu drinken.

Als je klaar bent, zet je de moeder weer rechtop, en zal ze meteen weer bijkomen. Zet haar weer terug in haar hok.

Weeg dan het jong opnieuw. Is het zwaarder geworden? Dan heeft het melk gedronken! Is het gewicht hetzelfde gebleven? Dan heeft het geen melk gedronken.

 

Meer over de samenstelling van konijnenmelk

Er zijn verschillende studies gedaan naar de samenstelling van konijnenmelk, en ze laten allemaal min of meer hetzelfde zien. Konijnenmelk is zeer rijk aan eiwit en vet.
 
Een aantal wetenschappers van de universiteit van Missouri hebben melk uit de magen van jonge wilde cottontail konijntjes vergeleken met melk direct uit de tepels van een konijn. Daarin bleek weinig verschil te zitten. De melk die ze hebben verkregen hebben ze geanalyseerd.

Een aantal wetenschappers van de universiteit van Missouri hebben melk uit de magen van jonge wilde cottontail konijntjes vergeleken met melk direct uit de tepels van een konijn. Daarin bleek weinig verschil te zitten. De melk die ze hebben verkregen hebben ze geanalyseerd.

Klik hier voor het volledige Engelstalige artikel over de samenstelling van konijnenmelk.

Hieruit volgen de volgende percentages:

Percentages van de samenstelling van konijnenmelk
vaste stof (%) vet (%) eiwit (%) lactose (%) as (%)
33.6 +/- .8 13.9 +/- 1.7 14.6 +/- .5 2.22 +/- 0.05 2.06 +/- .07

Als je dit doorrekent zonder water, krijg je de volgende samenstelling voor melkpoeder:

Percentages van de samenstelling van konijnenmelk
Zonder water
vet (%) eiwit (%) lactose (%) as (%)
41 43 7 6

Het is onmogelijk om deze samenstelling precies na te bootsen met kunstmelk. Konijnenmelk maken is lastig. En er zijn ook andere factoren van belang. Welke ingredienten zitten er in de melkpoeder? Worden de voedingsstoffen goed opgenomen in de darmen? Wat is de toestand van het konijntje? Een ziek konijn kan vaak minder voedingsstoffen opnemen.

Recepten om konijnenmelk te maken

Er zijn twee 'recepten' om konijnenmelk te maken die al jaren worden gebruikt voor konijnen en waar men goede resultaten mee behaalt:

Percentages van de samenstelling van kunstmerk
Product vet (%) eiwit (%) lactose (%) as (%)
FoxValley 30/50 50% 30% < 8% 8%
3 delen MultiMilk en 1 deel KMR 48% 33% 8%  

Uit ervaring bij dierenopvangcentra blijkt dat het niet goed is om moedermelk helemaal hetzelfde na te maken. Er moet meer water aan worden toegevoegd.

Als de kunstmelk meer dan 75% van de vaste stoffen van de moedermelk bevat, is de kunstmelk te rijk. Dit kunnen ze vaak niet goed verteren en er kunnen darmproblemen ontstaan. Moedermelk van konijnen bevat 33,6% vaste stof (en dus 66,4% water), dus kunstmelk voor konijnen mag maximaal 25% vaste stof en 75% water bevatten.

Meng daarom de kunstmelk als volgt:

3 delen Multimilk + 1 deel KMR + 5 delen water.
2 delen FoxValley 30/50 met 3 delen water.

Leeftijdsbepaling bij jonge konijnen

De leeftijd van een jong konijn is vast te stellen op basis van het gewicht en uiterlijke kenmerken.
 

Normale ontwikkeling van een konijn

Leeftijd

Gewicht*

Uiterlijke kenmerken

Voeding

1 dag

50 gram

Kaal, navel zichtbaar, ogen dicht, oren plat.

 

3 dagen

75 gram

Vacht begint te groeien.

 

1 week

100 gram

   

10 dagen

125 gram

Ogen gaan open.

Geef vanaf nu altijd hooi en een flesje drinkwater.

2 weken

150 gram

Oren komen overeind.
Geen warmtebron meer nodig.

Konijnenvoer. Bij voorkeur pallets en geen gemengd voer.

3 weken

200 gram

 

Introduceer 1 groentesoort of plant.

4 weken

250 gram

 

Geef een tweede groente of plant erbij.

5 weken

300 gram

 

Breid de soorten groenvoer langzaam uit.

6 weken

350 gram

   

 * het gewicht in de tabel geldt voor kleine konijnenrassen. Vanwege hun slechte start, zullen de meeste met de hand grootgebrachte konijnen het gewicht van 350 gram pas op een latere leeftijd bereiken.

Vaccinatie van jonge konijnen

Het is raadzaam konijnen tegen de twee veel voorkomende en dodelijke konijnenziektes te laten vaccineren, namelijk: Myxomatose en Viral Haemorragic Disease (VHD). Jonge konijnen kunnen vanaf een leeftijd van 1 maand gevaccineerd worden tegen Myxomatose, en vanaf 8 weken tegen VHD. Het is raadzaam beide inentingen op de leeftijd van 8 weken te laten geven. Veel dierenartsen houden regelmatig speciale vaccinatie spreekuren.

Vruchtbaarheid van konijnen

Scheid de mannetjes en de vrouwjes vanaf een leeftijd van 3,5 maand, want dan kunnen ze al vruchtbaar zijn. Kijk nog een paar keer goed naar het geslacht. Een vergissing is gauw gemaakt en bij jonge konijnen is het verschil soms moeilijk te zien.

Mannetjes kun je het beste lasten castreren. Dit voorkomt ook veel gedragsproblemen in de toekomst. Overleg hierover met een deskundige dierenarts.

einde handleiding voor het grootbrengen van jonge konijnen

 

Angela's 6 belangrijkste tips voor elke opvoeder van jonge dieren:

Ga niet meteen aan de slag

Is hulp echt nodig?

Veel dieren die met de hand worden grootgebracht, hadden eigenlijk helemaal geen hulp nodig gehad.

Lees gauw verder!

Vind een goed opvangadres

Wie geeft de beste zorg?

De beste kans van slagen heb je bij iemand met ervaring en verstand van zaken.

Vind hier een opvangadres...

Geef geen melk

De beste tips om de eerste 24 uur door te komen.

Vaak zijn moederloze dieren gestrest, onderkoeld en uitgedroogd. Dat moet eerst worden aangepakt voordat je met melk aan de slag gaat.

Lees hier de beste aanpak...

Zorg dat je alles in huis hebt

Je hebt meer nodig dan alleen de juiste melk.

Je moet ook de juiste hulpmiddelen hebben om de melk te geven. En het verblijf van het diertje moet zijn aangepast aan zijn behoeftes.

Lees hier over alle benodigdheden om een diertje groot te brengen...

Zorg voor een warme en stressvrije omgeving

Comfort en rust zijn van levensbelang

Met een optimale omgevingstemperatuur en voldoende rust, kan een jong dier zijn energie besteden aan de groei.

Meer over huisvesting en warmte...

Zo voer je een jong dier

Verslikking kan dodelijk zijn

Hoe houd je een jong dier vast? Hoe voorkom je dat het zich verslikt?

lees er alles over in dit artikel...