Baby chinchilla met de hand grootbrengen

Alle informatie over chinchilla's grootbrengen is geschreven door Stichting Vida Nueva. Deze stichting is begin 2011 helaas opgeheven. Alle kennis en informatie over het grootbrengen van jonge chinchilla's wordt nu onder andere via deze website doorgegeven.

 

Speciale melk voor chinchilla's

Zoek op internet of vraag chinchilla-experts naar opfokmelk voor chinchilla's en 9 van de 10 mensen zullen je Nutrilon Soya 2 aanbevelen. Maar als je de samenstelling van chinchillamelk gaat vergelijken, dan zijn er grote verschillen:

 

Vet

Eiwit

Lactose

Andere koolhydraten

water

moedermelk

12,5 – 15,6%

6,4 – 8 %

1,6 %

Bijna niets

75%

Nutrilon soya 2

(aangemaakt volgens de verpakking)

3,2%

1,7%

0%

8,1%

Ca 80%

Nutrilon soya 2

(drie keer zoveel poeder als op de verpakking staat)

9,6%

5,1%

0%

24,3%

Ca 55%

Vergelijk nu eens de melk van FoxValley 30/50 met de moedermelk van chinchilla's. Dat komt toch een heel stuk beter in de buurt!

 

Vet

Eiwit

Lactose

Andere koolhydraten

water

moedermelk

12,5 – 15,6%

6,4 – 8 %

1,6 %

Bijna niets

75%

FoxValley 30/50

(1 deel poeder: 2 delen water)

10%

6%

1,6%

Bijna niets

Ca 80%

De FoxValley-melk is de afgelopen jaren uitgeprobeerd op chinchilla's zonder moeder, en de ervaringen zijn erg positief. De baby chinchilla’s vinden het veel lekkerder dan Nutrilon Soya, drinken gretiger en groeien er goed op.

 

Andere voeding die u kunt gebruiken (in volgorde van aanbeveling):

Het beste geef je FoxValley 30/50 aan een Chinchilla. In afwachting van de bezorging van je bestelling kun je het beste ORS elektrolyten geven. Daar kan een jong diertje het makkelijk 24 uur mee uithouden. Elektrolyten poeder is te koop bij de apotheek of drogist. Vaak zijn er allerlei soorten en merken van. Een simpel huismerk-product is prima. (tip: haal bij de apotheek meteen een pipet of 1ml spuitje).

Voor dieren bestaan er ook speciale elektrolyten-poeders, bij voorbeeld Rehydration. Maar een mensen-product is ook prima.

Elektrolyten-poeder moet je oplossen in water, zoals het op de verpakking staat. Je mag er zoveel van geven als het diertje wilt drinken.

Beginnen met elektrolyten in plaats van melk heeft een aantal voordelen. Dat lees je bij: De eerste 24 uur. Hoe zorg je voor een jong dier?.

 

Als je niet aan de FoxValley 30/50 of elektrolytenpoeder kunt komen, zijn er nog een aantal andere opties:

  • Zelf een elektrolytenoplossing maken.
  • Puppymelk
  • Kittenmelk

Stel nu dat u dit alles niet in huis heeft en dat u ook geen mogelijkheden heeft om dit nog ergens op te halen (het is bijvoorbeeld ’s avonds laat of kort na middernacht)… Wat dan? In dat geval zult u moeten roeien met de riemen die u heeft. U heeft hierbij de navolgende mogelijkheden (in volgorde van aanbeveling):

  • Halfvolle koffiemelk (1/4 deel melk op 3/4 deel water).
  • Gewone (volle) koffiemelk (1/4 deel melk op 3/4 deel water).
  • Koffiemelk poeder of creamer (2 maatschepjes op 100 ml water).
  • Koffieroom (1/4 deel room op 3/4 deel water).
  • Halfvolle melk (1 deel melk op 1 deel water).
  • Volle melk (1 deel melk op 1 deel water).

Zo moet je de melk aanmaken:

Afhankelijk van welke melk je gebruikt, moet je de melk voor chinchilla's als volgt aanmaken:

FoxValley 30/50: 1 deel poeder met 2 delen water.
Nutrilon Soya 2: aanmaken volgens de aanwijzingen op de verpakking.
 
Een 'deel' is een maatschepje. De grootte van het maatschepje maakt niet uit. Een koffieschepje of ander keuken-maatschepje is vaak prima.
Schep de melkpoeder en strijk het af. Er mag geen bergje op de maatlepel liggen.


 
Het beste kun je heet water gebruiken van ongeveer 80 graden Celcius. Meng het water rustig door de melkpoeder. Als je té hard schudt of roert, kunnen de vetten in de melk juist gaan klonteren.
 
Laat de melk minstens 4 uur staan in de koelkast. Zo heeft het poeder rustig de tijd om al het water goed op te nemen. Hierdoor wordt de melk gemakkelijker te verteren en heb je minder problemen zoals diarree bij jonge dieren.
De aangemaakte melk kan 24 uur bewaard worden in de koelkast.
 
Voordat je gaat voeren, warm je de melk au-bain-marie op tot lichaamstemperatuur. Je kunt ook een flessenwarmer voor baby's gebruiken.
Gebruik geen magnetron om de melk op te warmen. In zulke kleine hoeveelheden gaat de melk snel koken en verpietert de melk.
 
Meer (engelstalige) informatie op www.ewildagain.org.

Benodigdheden om chinchilla's groot te brengen

Melkkorrels

Melkkorrels worden vaak gegeven aan moeder en jong. Maar deze korrels bevatten veel lactose, waar deze dieren eigenlijk niet goed tegen kunnen. Hierdoor kunnen ze diarree krijgen. Wij van Melk voor Dieren zijn dus geen voorstander van deze korrels. Je kunt wel FoxValley 30/50 mengen met geweekte brokjes, en die aan moeder en jongen geven. FoxValley 30/50 bevat bijna geen lactose en daardoor voorkom je problemen als diarree.

Spuitjes en speentjes

Er zijn verschillende manieren om melk aan een chinchilla te geven. Allen hebben hun eigen voor- en nadelen.

Een injectiespuitje (zonder naald) met een klein speentje erop.

voordelen:
Een goede benadering van een natuurlijke (zachte) melkklier.
Een nauwkeurige en gelijkmatige dosering van de toe te dienen vloeistof, waardoor de kans op verslikken tot een minimum wordt beperkt.
goedkoop.

nadelen:
Speentjes worden gemakkelijk stukgebeten. Sommige chinchilla's hebben al vanaf dag één heel scherpe tandjes.

Oplossing: Miracle Nipples zijn de meest duurzame speentjes die we hebben. Deze worden niet zo gemakkelijk stuk gebeten (maar het kàn wel).

Een injectiespuitje (zonder naald) van 1 ml zonder speentje.

voordelen:
De voeding loopt goed door.
Een spuitje wordt niet makkelijk stukgebeten.
goedkoop.

nadelen:
De voeding is minder makkelijk te doseren.
Een pipetje is vrij hard en voelt voor de baby niet prettig en onnatuurlijk aan.
De baby chinchilla loopt een grotere kans zich te verslikken.


Oplossing: een o-ring spuitje geeft minder kans op verslikking, omdat die veel soepeler lopen dan normale spuitjes. O-ringspuitjes zullen minder snel 'doorschieten'.

Een micro-spuitje

voordelen:
De voeding is gemakkelijk te doseren
Wordt niet gemakkelijk stuk gebeten

Een dieren-zuigflesje met speentje. Bijvoorbeeld Catac "bananen"-flesje.

voordelen:

gemaakt van gehard glas, dus zeer duurzaam.
Goed te reinigen en uit te koken.
Het dier moet zelf zuigen, anders komt er niets uit. Minder kans op verslikken.
Door de vorm van het flesje kan het diertje geen lucht opzuigen.

nadelen:
Het diertje moet zelf zuigen, dus je kunt niet een klein beetje in de bek druppelen als het dier niet wil drinken.
Je kunt niet aflezen hoeveel het dier al heeft gedronken. (Meet de juiste hoeveelheid melk daarom van te voren exact af voor je het in het flesje doet)

Een poppenzuigflesje of dierenzuigflesje met speentje.

voordelen:
Je kunt een beetje in het flesje knijpen om de melk in het bekkie te krijgen.

nadelen:
Je kunt niet aflezen hoeveel het dier al heeft gedronken. (Meet de juiste hoeveelheid melk daarom van te voren exact af voor je het in het flesje doet)

Voedingsschema chinchilla

De eerste week dient u dag én nacht om de 2-3 uur een voeding te geven. De eerste dagen gaat het nog om heel kleine hoeveelheden melk. Eén tot drie druppeltjes per voeding zijn vaak al voldoende om een pasgeboren chinchilla baby te verzadigen.

Week 1: 

Een verantwoord voedingsschema voor de eerste week is:

06.00 uur eerste voeding
08.30 uur tweede voeding
11.00 uur derde voeding
13.30 uur vierde voeding
16.00 uur vijfde voeding
18.30 uur zesde voeding
21.00 uur zevende voeding
23.00 uur achtste voeding
01.00 uur negende voeding (1e nachtvoeding)
03.15 uur tiende voeding (2e nachtvoeding)

De meeste chinchilla baby’s vallen direct na de geboorte iets af. Na de tweede dag moet het gewicht zich herstellen en op de derde dag moet het geboortegewicht weer zijn bereikt. Een jonge chinchilla dient in de eerste week zo’n 8-10 gram in gewicht toe te nemen. Een jong met een geboortegewicht van 50 gram die aan het einde van de eerste week 60 gram weegt, kan dus als een gezonde, goed drinkende baby worden beschouwd.

U dient op uw hoede te zijn wanneer de chinchilla minder dan 4-5 gram is aangekomen. Wanneer het jong aan het eind van de eerste week onder zijn geboortegewicht zit, heeft u alle reden om zich ernstig zorgen te maken. Dit jong zal het waarschijnlijk niet gaan redden. Uitzonderingen bevestigen echter ook hier de regel. We hebben in ons opvangcentrum ooit een jonge chinchilla gehad met een geboortegewicht van 54 gram, Esperanza genaamd. De eerste week viel zij, ondanks dat wij haar bijvoeding gaven, af tot een gewicht van 41 gram. De kleine en zwakke Esperanza van weleer, bleek echter niet voor één gat te vangen en vocht terug. Inmiddels is zij een gezonde, stevige en levenslustige chinchilla.

Als u de eerste week zonder kleerscheuren bent doorgekomen, heeft u de meest kritieke fase achter de rug.

WEEK 2:

In de tweede week mag u één van de nachtvoedingen geleidelijk aan laten vervallen. U kunt dit doen door onopvallend met de voedingstijden te schuiven, zodanig dat u in het midden van de nacht enkele uren achtereen kunt doorslapen.

Chinchilla's van twee weken oud, dienen in een etmaal zes tot zeven voedingen te krijgen en drinken ongeveer 1 ml per voeding.

WEEK 3:

In de derde week (maar meestal al eerder) zullen de jonge chinchilla's zich voorzichtig wagen aan hooi en pellets. U kunt het eten van pellets stimuleren door de pellets in de melk te weken. Sommige jongen imiteren hun ouders en drinken zelfs al water uit de waterfles.

In de derde week kunt u volstaan met vier tot vijf voedingen, verdeeld over de hele dag. Indien de jonge chinchilla's goed eten en aankomen in gewicht mag u aan het einde van week 3 de nachtvoeding geleidelijk laten te vervallen.

De meeste jongen zullen hun geboortegewicht hebben verdubbeld en ergens tussen de 70 en 120 gram wegen.

WEEK 4:

In de vierde week kunt u zich beperken tot drie of vier voedingen: ’s morgens vroeg, tegen het einde van de middag en ’s avonds laat nog één of twee keer. De nachtvoeding kan nu definitief worden beëindigd.

De geweekte pellets blijven een welkome aanvulling op het menu.

WEEK 5:

In de vijfde week hoeft u in principe nog maar twee voedingen te geven, namelijk ’s morgens vroeg en vlak voordat u zelf naar bed gaat. De in melk geweekte pellets kunt u desgewenst nog een paar dagen handhaven en daarna geleidelijk aan afbouwen.

Het spreekt voor zich dat u zwakke jongen nog wel een extra voeding geeft. Dit kunt u het beste aan het begin van de avond doen, zodra hun actieve periode begint.

WEEK 6:

In week zes kunt u volstaan met één melkvoeding per dag. Geef deze bij voorkeur vlak voordat u naar bed gaat.

Aan het einde van de week stopt u heel geleidelijk met het toedienen van melk. U kunt dit doen door iedere dag wat minder te geven. Doe ook steeds minder melk door de pellets. Wanneer u dit geleidelijk doet, zal de omschakeling naar normaal voer geen (darm)problemen geven.

Tegen de zevende week worden de jonge chinchilla's geacht normaal en zelfstandig ‘met de pot’ mee te eten.

Een tweeling of drieling bijvoeren

Soms krijgen chinchilla's een groot nest. De moeder doet haar best, maar kan gewoonweg niet genoeg melk produceren en verzwakt. Ook de jongen krijgen niet genoeg melk en groeien maar langzaam. Dan zul je de jonge chinchilla's moeten bijvoeren. Laat de jongen gewoon bij de moeder. Het is belangrijk dat ze ook moedermelk blijven drinken, want dit is altijd beter dan kunstmelk.

Als je een nestje chinchila's wilt bijvoeren, hoef je niet de volledige hoeveelheid melk te voeren. Voor het bijvoeren volstaat 2 of 3 keer per dag een extra voeding. De hoeveelheden melk staan in het schema hierboven, alleen geef je dit slechts 2 a 3x per dag.

Voeden met behulp van een pleegmoeder

Vooral voor baby’s waarvan de moeder tijdens de bevalling of in de kraamperiode is overleden, kan een min of adoptiemoeder een schitterende oplossing zijn. Echter niet iedere zogende moeder is bereid de baby(‘s) van een andere moeder te accepteren. En niet ieder jong van een adoptiemoeder duldt een nieuw broertje of zusje naast zich.

bodemstrooiseltip:
Voordat u de adoptiebaby(’s) bij een zogend vrouwtje en haar jongen introduceert, haalt u uw hand door het bodemstrooisel (bijvoorkeur de plashoek) en wrijft u alle jongen hiermee in. De jongen ruiken nu voor elkaar én voor de moeder, hetzelfde. De kans op onderlinge acceptatie wordt hierdoor aanzienlijk vergroot.

U mag er dus nimmer op vertrouwen dat alles goed blijft gaan wanneer de eerste onderlinge kennismaking eenmaal goed is verlopen. Het valt namelijk niet uit te sluiten dat een eigen jong van de moeder de indringer te lijf gaat zodra u de kamer verlaat om uw werkzaamheden te hervatten. Verlies de dieren de eerste dag dan ook geen moment uit het oog.

Wanneer u gebruik maakt van een min dan verdienen de volgende zaken uw aandacht:

  • De pleegmoeder mag niet zóveel jongen zogen, dat zij overbelast raakt en verzwakt. Neem zo nodig maatregelen waardoor zij in dit opzicht een beetje wordt ontzien.

Tip 2:
Gun de zwakste baby alle tijd om bij de moeder door te brengen. Hij of zij heeft haar meer nodig dan welk ander jong ook. U kunt dit bereiken door het meest dominante jong (of jongen) – meestal de eerstgeborene(n) - tijdelijk uit het nest te nemen en in een klein kooitje apart te zetten. Uiteraard dient u erop toe te zien dat deze jongen niet afkoelen. U kunt dit oplossen door een zachte handdoek of een veilige knuffel bij hen te leggen. Zodra de zwakke baby gedronken heeft en tevreden bij de moeder in slaap valt, kunt u de apart gezette jongen terugplaatsen.
  • Moedertjes die meerdere jongen zogen of die langer zogen dan acht weken, hebben extra kalk (Calcifit), (multi)vitaminen en mineralen nodig.

  • Hoe groter het leeftijdsverschil tussen eigen jongen en geadopteerde jongen, des te groter de kans op irritaties en confrontaties tussen de jongen onderling.

  • Wees bedacht op eigen jongen die op slinkse wijze een adoptiebaby van een tepel weghouden.

ander diersoort:
Bij moederloze jongen valt zelfs het aanleggen van een chinchillababy bij een zogende degoe of cavia te overwegen.

 

Houding tijdens het voeren

U kunt de jonge chinchilla het best liggend op de rug in de hand houden. U heeft dan de andere hand vrij voor het spuitje of zuigflesje.

Probeer vooral de melk zorgvuldig te doseren. Zet dus geen kracht op het spuitje en vermijd het om in het zuigflesje te knijpen. Het diertje zou hierdoor wel eens teveel melk ineens kunnen binnenkrijgen en zich verslikken.

Het beste is het om een beetje melk tussen de lippen te laten vloeien. De chinchilla zal eerst beginnen met likken en vervolgens slikken. U mag pas een volgende hoeveelheid melk (druppel) toedienen als u zeker weet dat de vorige is doorgeslikt.

De rol van de vader

 De rol van de vader mag niet worden onderschat. Het bokje verzorgt de jongen - net als de moeder - nadat zij hebben gedronken. Hij likt het bekje schoon, stimuleert de darmfunctie door het buikje van de baby te masseren en likt de (dunne) ontlasting weg bij het kontje. Vaders zijn echt onmisbaar, zowel voor wat betreft de verzorging als voor de socialisatie en de opvoeding van de jonge chinchilla's.

In het geval van het overlijden van de moeder, mag u dan ook nooit het bokje scheiden van zijn nageslacht. De aanwezigheid van de vader is nu belangrijker dan ooit. U als mens zal een chinchilla baby nooit kunnen geven wat een soortgenoot wél kan. Evenmin zal u in staat zijn een jonge chinchilla alle sociale vaardigheden bij te brengen die hij of zij in zijn latere leven nodig heeft. Alleen een oudere soortgenoot kan een jonge chinchilla in dit opzicht tot voorbeeld zijn.

Weeg de jonge chinchilla's

Weeg ze iedere dag, bij voorkeur op een vaste tijd. Om een goed inzicht te krijgen in het groeiproces van het jong, is het misschien handig om een soort logboekje bij te houden. Hierin kunt u niet alleen de gewichten, maar ook andere bijzonderheden van de chins noteren, net als in een ‘groeiboekje’ voor baby’s.

Water

Hang voor een chinchillagezin met jongen altijd twee waterflessen in de kooi: één op de hoogte van een volwassen dier, de andere op een hoogte waar de jongen makkelijk bij kunnen.

Warmte

Extra warmte is niet nodig voor een jonge chinchilla. Ze kunnen al direct na de geboorte hun lichaamstemperatuur op peil houden. Extra warmte kan zelfs tot oververhitting leiden, net als bij volwassen dieren.
(bron: Kleintierpraxis, 1995, blz 692)

 

Wetenschappelijke artikelen over chinchilla melk

In onderstaande Engelstalige artikelen vind je meer informatie over chinchilla melk. Onder elk artikel hebben we een samenvatting in het Nederlands geschreven.

The composition of chinchilla milk

Chinchillamelk bevat 6,4-8,0% eiwit, 10,8-15,6% vet, 1,7 % lactose en 10% as. De melk bevat ongeveer 70% water.

Growth rate of sucking chinchilla pups and lactating performance of their dams

In dit artikel worden drie soorten nestjes met elkaar vergeleken. Nestjes met één, twee of drie jongen. Eén of twee jongen komen het meeste voor, maar 3 jongen in een nestje is niet ongebruikelijk. Het valt op dat het geboortegewicht van de jongen sterk afhankelijk is van de grootte van het nest. Een jong uit een nest van 1 weegt bij de geboorte ca 75 gram, terwijl een jong uit een nest van drie nog geen 50 gram weegt.

Chinchilla's uit een nest van 1 komen ongeveer 30 gram per week aan.

Chinchilla's uit nestjes van 2 of 3 beginnen met een laag geboortegewicht, maar komen ook minder in gewicht aan (20-25 gram per week). De moeder geeft in verhouding minder melk en de jongen moeten vechten om een tepel.

Een chinchillajong drinkt ongeveer 3 gram moedermelk om 1 gram in gewicht aan te komen.

Een moeder kan ongeveer 1 a 2 ml melk per voeding geven.

Conclusie van Melk voor Dieren:

Bovenstaande artikelen gaan over gezonde chinchilla's die door hun moeder worden gevoed. Voor jonge dieren die met de hand worden gevoed is het belangrijk om de natuurlijke gang van zaken zoveel mogelijk na te bootsen.

Hele jonge chinchilla's moeten eerst wennen aan de nieuwe kunstmelk. Begin daarom eerst met kleinere hoeveelheden melk. Bijvoorbeeld 0,5 ml melk per voeding. Het dier zal dan minder aankomen in gewicht, maar dat is niet erg. In nestjes van 2 of 3 jongen lukt het ook niet om 30 gram per week aan te komen.

Een gezonde jonge chinchilla komt ongeveer 7 gram per dag aan in gewicht. Hiervoor moet het ongeveer 20 gram melk per dag drinken.

Een moeder kan maar 1 a 2 ml melk per keer geven, dus om de natuurlijke gang van zaken na te bootsen, moeten we ook maar 1 tot 2 ml melk per voeding geven. Dit komt dus neer op ca 13 voedingen per dag. Of om het uur een voeding van ca 1,5 ml melk.

Vooral 's nachts is dat natuurlijk erg lastig. Je kunt dit oplossen door 's nachts iets meer melk te geven (bijvoorbeeld 2ml per keer) met 3 uur tijd ertussen.

einde handleiding baby chinchilla met de hand grootbrengen

Angela's 6 belangrijkste tips voor elke opvoeder van jonge dieren:

Ga niet meteen aan de slag

Is hulp echt nodig?

Veel dieren die met de hand worden grootgebracht, hadden eigenlijk helemaal geen hulp nodig gehad.

Lees gauw verder!

Vind een goed opvangadres

Wie geeft de beste zorg?

De beste kans van slagen heb je bij iemand met ervaring en verstand van zaken.

Vind hier een opvangadres...

Geef geen melk

De beste tips om de eerste 24 uur door te komen.

Vaak zijn moederloze dieren gestrest, onderkoeld en uitgedroogd. Dat moet eerst worden aangepakt voordat je met melk aan de slag gaat.

Lees hier de beste aanpak...

Zorg dat je alles in huis hebt

Je hebt meer nodig dan alleen de juiste melk.

Je moet ook de juiste hulpmiddelen hebben om de melk te geven. En het verblijf van het diertje moet zijn aangepast aan zijn behoeftes.

Lees hier over alle benodigdheden om een diertje groot te brengen...

Zorg voor een warme en stressvrije omgeving

Comfort en rust zijn van levensbelang

Met een optimale omgevingstemperatuur en voldoende rust, kan een jong dier zijn energie besteden aan de groei.

Meer over huisvesting en warmte...

Zo voer je een jong dier

Verslikking kan dodelijk zijn

Hoe houd je een jong dier vast? Hoe voorkom je dat het zich verslikt?

lees er alles over in dit artikel...